Jakie podnośniki podlegają UDT?

Urządzenia dźwignicowe takie jak podnośniki, wózki jezdniowe czy podesty ruchome – są powszechnie wykorzystywane w magazynach, zakładach produkcyjnych, warsztatach oraz na placach budowy. Aby ich eksploatacja była bezpieczna, wiele z nich wymaga zgłoszenia do UDT (Urzędu Dozoru Technicznego). Przepisy jasno określają, które z nich podlegają obowiązkowemu nadzorowi i jakie warunki muszą spełnić, aby mogły być legalnie użytkowane w firmie. W tym poradniku znajdziesz wszystkie najważniejsze informacje na ten temat, dzięki czemu łatwiej będzie Ci ustalić, czy posiadane lub planowane do zakupu urządzenia wymagają rejestracji oraz jak przebiega proces ich odbioru. Czytaj dalej!

UDT a podnośniki, które wymagają zgłoszenia?

Jakie podnośniki podlegają UDT? Zgodnie z przepisami pod dozór techniczny podlegają wszystkie urządzenia, które podnoszą ludzi lub ładunki oraz stwarzają zagrożenie podczas eksploatacji. Wśród podnośników podlegających UDT znajdują się m.in.:

• podesty ruchome (zwyżki) – to najpopularniejsza grupa urządzeń zgłaszanych do UDT. W ich skład wchodzą: podesty ruchome przejezdne (nożycowe, teleskopowe, przegubowe), masztowe, a także podesty wiszące i stacjonarne. Każdy z nich może podnosić ludzi na określoną wysokość, dlatego musi zostać zgłoszony do UDT przed rozpoczęciem pracy,
• dźwigniki samochodowe (warsztatowe) – obejmują takie urządzenia jak podnośniki dwukolumnowe, czterokolumnowe, nożycowe czy podpodłogowe. Są wykorzystywane w warsztatach samochodowych i stacjach obsługi pojazdów, a ich konstrukcja umożliwia unoszenie pojazdów, co wiąże się z istotnym ryzykiem. Z tego względu wszystkie dźwigniki montowane na stałe podlegają pełnemu nadzorowi UDT,
• żurawie i mini żurawie – zarówno niewielkie konstrukcje stosowane w halach czy na terenach inwestycji, jak i większe żurawie HDS, samojezdne lub przewoźne. Każdy żuraw wyposażony w mechaniczny układ podnoszenia i opuszczania ładunku wymaga rejestracji w UDT,
• suwnice, wciągarki z napędem – urządzenia te są szeroko wykorzystywane w przemyśle, a także na magazynach. Jeśli posiadają mechaniczny napęd podnoszenia oraz transportu ładunku, muszą zostać objęte dozorem technicznym.

Każde z wymienionych urządzeń, zanim zostanie oddane do użytkowania, musi przejść procedurę odbioru technicznego. W skład procesu wchodzą m.in. zgłoszenie urządzenia do UDT, przedstawienie dokumentacji technicznej oraz wykonanie badania odbiorczego przez inspektora. Dopiero pozytywna decyzja pozwala na rozpoczęcie eksploatacji.

Podnośnik nożycowy – czy musi mieć UDT?

Podnośnik nożycowy umożliwia pracę na wysokości w sposób stabilny i bezpieczny. Jest powszechnie stosowany podczas montażu instalacji, prac serwisowych, magazynowych oraz budowlanych. Czy podnośnik nożycowy podlega UDT? Tak! Bez względu na rodzaj napędu, sposób przemieszczania, jak też miejsce eksploatacji musi być zgłoszony do Urzędu Dozoru Technicznego i dopuszczony do użytkowania.

Proces zgłoszenia obejmuje m.in.:

• dostarczenie dokumentacji technicznej producenta,
• wykonanie badania odbiorczego przez inspektora UDT,
• wpisanie urządzenia do rejestru urządzeń podlegających nadzorowi,
• ustalenie terminów badań okresowych, które najczęściej odbywają się raz w roku.

Eksploatacja podnośnika bez ważnego UDT jest zabroniona i wiąże się z konsekwencjami prawnymi oraz finansowymi. Regularne badania, a także właściwa rejestracja urządzenia zapewniają nie tylko zgodność z przepisami, ale przede wszystkim bezpieczeństwo pracowników korzystających z tego typu zwyżki.

Czy wózki widłowe też podlegają UDT?

Część wózków jezdniowych podlega nadzorowi UDT, ale nie wszystkie. Istotny jest rodzaj napędu oraz osprzętu. Jakie wózki podlegają pod UDT? Jezdniowe podnośnikowe z napędem mechanicznym, czyli większość modeli widłowych, w tym: spalinowe (LPG / diesel), elektryczne, terenowe oraz wysokiego składowania. Do grupy urządzeń wymagających zgłoszenia należą również wózki wyposażone w dodatkowy osprzęt podnoszący lub specjalistyczny, np.: chwytaki i obrotnice do manipulacji ładunkiem, podesty do podnoszenia ludzi (kosze osobowe), albo wysięgniki, a także ramiona teleskopowe.

Które wózki nie podlegają Urzędu Dozoru Technicznego?

Nie wszystkie wózki używane w magazynach i zakładach produkcyjnych wymagają nadzoru UDT. Do wyjątków należą przede wszystkim urządzenia, które nie podnoszą ludzi ani ciężkich ładunków przy użyciu mechanicznego napędu. Należą do nich m.in.:

• ręczne wózki paletowe (paleciaki) – służą wyłącznie do przesuwania ładunków na niewielką odległość, bez podnoszenia na dużą wysokość,
• wózki prowadzone bez napędu mechanicznego – np. wózki transportowe używane ręcznie w magazynach,
• proste wózki transportowe bez masztu i urządzeń podnoszących – stosowane np. do przemieszczania skrzyń, beczek czy innych lekkich ładunków na niskim poziomie.

W praktyce oznacza to, że wiele wózków magazynowych codziennie używanych w halach produkcyjnych nie wymaga formalnej rejestracji ani odbioru technicznego, co odróżnia je od wózków podnośnikowych z napędem mechanicznym lub wyposażonych w kosze.

Dlaczego podnośniki i wózki podlegają UDT?

Podnośniki i wózki jezdniowe podlegają nadzorowi UDT przede wszystkim ze względu na bezpieczeństwo operatorów, którzy z nich korzystają oraz osób przebywających w pobliżu podczas pracy. Urządzenia te podnoszą ludzi i ładunki na wysokość, a w razie awarii mogą stwarzać zagrożenie. Dlatego przepisy nakładają obowiązek zgłoszenia i dopuszczenia ich do eksploatacji. Niezgłoszenie urządzenia podlegającego UDT może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak:

• kary finansowe – organy nadzoru mają prawo nakładać mandaty lub grzywny na przedsiębiorstwa, które korzystają z urządzeń niezgłoszonych do UDT. Wysokość kar może być znacząca, zwłaszcza w przypadku dużych zakładów lub częstego wykorzystywania nielegalnego sprzętu,
• zatrzymanie pracy na budowie lub w zakładzie – inspektor UDT może wstrzymać eksploatację urządzenia do czasu jego legalnego zgłoszenia, co powoduje przestoje i wpływa na harmonogram realizacji prac,
• utrata odszkodowania przy wypadku – jeśli dojdzie do wypadku z udziałem niezgłoszonego podnośnika lub wózka, ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania. W skrajnych przypadkach odpowiedzialność cywilna i karna spoczywa na właścicielu lub osobie nadzorującej eksploatację sprzętu.

Podnośniki, wózki jezdniowe i podesty ruchome są niezbędne w magazynach, zakładach produkcyjnych i na budowach, ale ze względu na podnoszenie ludzi i ładunków podlegają nadzorowi UDT. Do dozoru technicznego zgłaszamy m.in. podesty ruchome, podnośniki warsztatowe, żurawie, suwnice oraz wózki jezdniowe z napędem mechanicznym lub specjalistycznym osprzętem. Urządzenia takie muszą przejść odbiór techniczny, posiadać dokumentację i być regularnie badane. Brak zgłoszenia może prowadzić do poważnych konsekwencji. Dzięki UDT przedsiębiorstwa zapewniają bezpieczeństwo pracownikom, unikają awarii i zgodnie z przepisami eksploatują sprzęt. Regularny dozór to gwarancja bezpiecznej, ale też legalnej pracy na wysokości oraz sprawnego transportu ładunków!