Podnośnik gąsienicowy – budowa, możliwości i zastosowanie

Wąska brama, nieutwardzony podjazd albo trawnik, po którym nie da się przejechać wielotonową maszyną – to trzy najczęstsze powody, dla których klasyczna zwyżka nie dociera do punktu pracy. Podnośnik gąsienicowy powstał właśnie po to, żeby te przeszkody obejść. Zamiast podwozia samochodowego ma gąsienice rozkładające masę na dużą powierzchnię, a złożony przechodzi przez otwór o szerokości niespełna metra. Po rozstawieniu podpór pracuje z wysokością i zasięgiem porównywalnym ze zwyżkami średniej klasy, przy czym radzi sobie tam, gdzie tamte nie mają szans dojechać. W tym artykule wyjaśniamy, jak zbudowany jest podnośnik na gąsienicach, jakie osiąga parametry i do jakich prac nadaje się najlepiej. Zapraszamy do lektury!

Czym jest podnośnik gąsienicowy?

To podest ruchomy przejezdny, w którym miejsce klasycznego podwozia samochodowego zajmuje układ gąsienicowy, a na obrotnicy zamontowane jest ramię przegubowo-teleskopowe z koszem roboczym. W branży spotyka się dla tych maszyn kilka nazw – podnośnik koszowy na gąsienicach, „pająk” albo po prostu spider, od charakterystycznego układu czterech podpór rozstawianych na boki przed rozpoczęciem pracy. Różnica względem zwyżki na podwoziu ciężarowym nie sprowadza się do samego napędu. Ten typ sprzętu jest znacznie lżejszy, węższy i nie wymaga uprawnień do prowadzenia pojazdu, ponieważ na miejsce dowozi go laweta, a po terenie przemieszcza się z prędkością pieszego, sterowany pilotem. Nie należy go też mylić z podnośnikiem nożycowym, który podnosi platformę wyłącznie pionowo i wymaga równego, twardego podłoża. Tutaj ramię pozwala odchylić kosz na kilka lub kilkanaście metrów w bok, ominąć przeszkodę i podejść do punktu pracy z góry.

Budowa i zasada działania

Konstrukcja zwyżki gąsienicowej opiera się na czterech zespołach, które współpracują ze sobą przy każdym rozstawieniu. Należą do nich:

• podwozie gąsienicowe – napędzane hydraulicznie, u części modeli o zmiennej szerokości, co pozwala zwęzić maszynę na czas przejazdu i rozszerzyć ją dla większej stabilności;
• podpory hydrauliczne – cztery ramiona rozstawiane na boki, przenoszące cały ciężar maszyny na czas pracy i odciążające gąsienice;
• ramię przegubowo-teleskopowe – złożenie członów wysuwanych i przegubu, dzięki któremu kosz porusza się zarówno w pionie, jak i w bok;
• kosz roboczy z pulpitem sterowania – wyposażony w duplikat sterowania na dole maszyny, na wypadek konieczności sprowadzenia platformy z zewnątrz.

Kolejność pracy jest zawsze taka sama. Maszyna wjeżdża na miejsce na złożonych gąsienicach, sterowana pilotem przez operatora idącego obok. Następnie rozstawiane są podpory, a układ hydrauliczny wypoziomowuje całość niezależnie od nachylenia terenu. Dopiero wtedy można rozłożyć ramię – wcześniej blokują to czujniki, które kontrolują wypoziomowanie i wysunięcie każdej podpory osobno. Ten sam układ ogranicza zasięg w trakcie pracy, jeśli operator zbliża się do granicy dopuszczalnego wychylenia przy danym obciążeniu kosza.

Nacisk na podłoże – dlaczego gąsienice nie niszczą trawnika?

Decyduje nie sama masa maszyny, ale powierzchnia, na jaką się ona rozkłada. Koło styka się z gruntem na obszarze wielkości dłoni, natomiast gąsienica przenosi obciążenie na kilkumetrowej długości pasie z każdej strony. Efekt jest odwrotny do intuicji: cięższa maszyna gąsienicowa może wywierać na podłoże mniejszy nacisk jednostkowy niż lżejsza zwyżka na kołach. Znaczenie ma też sama waga. Teupen Leo 18 GT waży 2360 kg przy wysokości roboczej 18,3 metra, gdy klasyczne zwyżki o podobnym zasięgu przekraczają trzy i pół tysiąca kilogramów, a modele terenowe – dziesięć ton. Na trawniku czy świeżo ułożonym bruku ta różnica przesądza o tym, czy po pracach zostaną koleiny.  W fazie roboczej ciężar przechodzi jednak z gąsienic na cztery stopy podpór, gdzie nacisk staje się punktowy. Dlatego na miękkim gruncie stosuje się podkłady rozkładające obciążenie – płyty drewniane albo kompozytowe wchodzące w standardowe wyposażenie maszyny.

Parametry techniczne zwyżek Teupen Leo

Zwyżki Teupen z serii Leo dostępne w naszej flocie obejmują sześć wariantów. Różnią się nie tylko wysokością, ale też proporcją między zasięgiem bocznym a gabarytem transportowym. Poniżej przedstawiamy najważniejsze parametry poszczególnych modeli.

Z tabeli wynika zależność mniej oczywista, niż mogłoby się wydawać: wyższa maszyna nie musi być cięższa. Leo 25 T sięga o metr wyżej od Leo 24 GT, a waży od niego ponad trzysta kilogramów mniej i oferuje przy tym o trzy i pół metra większy zasięg boczny. Właśnie dlatego doboru nie należy opierać wyłącznie na wysokości. Teupen Leo 23 GT bywa najczęściej wybieranym kompromisem – szerokość przejazdowa poniżej metra pozwala wjechać przez typową furtkę, a 23 metry wystarczają do prac przy budynkach jednorodzinnych i większości drzew.

Dwa napędy w jednej maszynie

Wszystkie modele Teupen Leo dostępne w naszej ofercie łączą silnik wysokoprężny z napędem elektrycznym zasilanym z gniazda 230 V. To wyposażenie standardowe, nie wariant przy zamówieniu – operator przełącza źródło zasilania w trakcie pracy. Diesel obsługuje dojazdy po terenie i prace na otwartej przestrzeni, gdzie nie ma dostępu do prądu. Napęd elektryczny wchodzi tam, gdzie spaliny i hałas są problemem: w halach, magazynach, kościołach czy galeriach handlowych. Jedna maszyna wjeżdża więc na miejsce na własnym silniku, a potem pracuje wewnątrz obiektu na kablu. W praktyce oznacza to, że zwyżka gąsienicowa obsłuży zlecenie prowadzone jednocześnie na zewnątrz i wewnątrz budynku, bez wymiany sprzętu w połowie prac. Warto tylko z góry ustalić, czy w miejscu pracy dostępne jest gniazdo o odpowiednim obciążeniu.

Zastosowania – od wycinki drzew po prace we wnętrzach

Podnośniki gąsienicowe trafiają najczęściej tam, gdzie dostęp jest problemem samym w sobie. Do jakich zadań najlepiej nadają się te urządzenia?

• Arborystyka i wycinka sekcyjna – zwyżka do wycinki drzew pozwala podejść do korony z boku, nad ogrodzeniem lub dachem garażu, bez wchodzenia na pień.
• Pielęgnacja zieleni w parkach i na osiedlach – praca na trawniku bez pozostawiania kolein i konieczności odtwarzania nawierzchni.
• Elewacje od strony podwórza – dostęp do ścian, do których nie da się podjechać z ulicy.
• Prace w atriach, halach i obiektach handlowych – napęd elektryczny i niewielki nacisk na posadzkę.
• Montaż instalacji pod stropem – oświetlenie, wentylacja, tryskacze, okablowanie.
• Obiekty zabytkowe i sakralne – konserwacja w miejscach, w których ciężki sprzęt nie może wjechać ze względu na nawierzchnię lub konstrukcję.

Wspólny mianownik tych zleceń to nie wysokość, a ograniczenie w dostępie. Dlatego wynajem podnośników gąsienicowych w Warszawie dotyczy najczęściej prac w ciasnej zabudowie śródmiejskiej, na terenach zielonych oraz w czynnych obiektach, gdzie klasyczna zwyżka nie wjedzie albo naruszyłaby nawierzchnię.

Na co zwrócić uwagę przy wynajmie podnośnika gąsienicowego?

Przy zamawianiu tego typu sprzętu liczą się trzy wymiary, o których łatwo zapomnieć. Pierwszy to szerokość najwęższego miejsca na trasie dojazdu – furtki, przejścia między budynkami albo bramy garażowej. Modele różnią się tu wyraźnie: Leo 23 GT przejdzie przez otwór poniżej metra, największe wersje potrzebują około 1,8 metra. Drugi to przestrzeń na rozstawienie podpór, która zawsze przekracza gabaryt samej maszyny. Trzeci to dostęp dla lawety, ponieważ podnośnik nie dojedzie na miejsce własnym napędem – po terenie przemieszcza się z prędkością pieszego. Warto też z góry ustalić kwestię obsługi. Podesty ruchome przejezdne podlegają dozorowi UDT, więc operator musi mieć odpowiednie uprawnienia. Jeśli ich nie posiadasz, wynajem podnośnika w Warszawie możesz zamówić razem z naszym operatorem, który przejmuje sterowanie i odpowiada za prawidłowe ustawienie maszyny.

Podnośnik gąsienicowy nie jest sprzętem uniwersalnym i nie zastępuje klasycznej zwyżki. Rozwiązuje natomiast problem, z którym maszyny na podwoziu samochodowym nie radzą sobie w ogóle: dostęp do punktu pracy przez wąskie przejście, po miękkim gruncie albo wewnątrz czynnego budynku. Cena tej możliwości to dłuższy czas rozstawienia i konieczność dowiezienia sprzętu lawetą, ponieważ po terenie porusza się on z prędkością pieszego. Wybierając maszynę, warto patrzeć nie tylko na wysokość roboczą. Równie ważny jest zasięg boczny, ponieważ od niego zależy, czy trzeba wjechać na posesję, czy wystarczy ustawić się przy krawężniku i przenieść kosz nad przeszkodą. Znaczenie ma również szerokość przejazdowa, decydująca o tym, przez jaki otwór urządzenie w ogóle przejdzie, oraz nacisk na podłoże, który przesądza o pracy na trawniku i kostce. Te trzy parametry razem opisują dostępność miejsca pracy znacznie lepiej niż sama liczba metrów. Jeśli planujesz zadanie na wysokości i nie masz pewności, czy klasyczna zwyżka dojedzie na miejsce, opisz nam warunki panujące na terenie – szerokość dojazdu, rodzaj podłoża i wysokość, na jakiej mają być prowadzone prace. Na tej podstawie wskażemy sprzęt, który sprawdzi się najlepiej, oraz przedstawimy warunki wynajmu. Skontaktuj się z nami i sprawdź dostępne terminy.